Lang leve ons park!

Van tevoren was ons de strontkar voorspeld. Voor een natuurplan kon je maar beter niet op Texel zijn. Maar het beheer- en Inrichtingsplan van het Nationaal Park Duinen van Texel werd een breed gedragen en succesvol plan. Het recept? Nog voordat we een letter op papier hadden gezet organiseerden wij een eerste publieksbijeenkomst. Iedereen kon daar aangeven wat hij of zij van het huidige duinbeheer vond en wat er moest veranderen. In het begin was dat onwennig, maar allengs kwamen er meer suggesties. Essentieel was dat we al die voorstellen in het uiteindelijke plan en een ambitieuze programmering hebben verwerkt. Niet alle voorstellen haalden de eindstreep, maar dat vermeldden we dan netjes. Dit plan heeft bij de Texelaars veel goodwill gekweekt voor ‘hun’ nationaal park. Dat was in 1999. Sindsdien heb ik nog veel meer van dat soort plannen gemaakt. Niet bang zijn voor de mening van boeren, jagers, vissers en andere burgers. Die mening serieus nemen en erkennen dat er ook andere belangen spelen. Co-creatie in plaats van elkaar bevechten. Dialoog in plaats van discussie. Mijn ervaring is dat je daar heel ver mee komt.

Blog Stadspark okt 2015

Tot zo ver over mijn professionele ervaring als adviseur met burgerparticipatie in natuurprojecten. Maar als burger ben ik ook aan de andere zijde van de tafel betrokken. Ik ben een van de oprichters van de Initiatiefgroep Ecologisch Stadspark in mijn woonplaats Zutphen. Dat stadspark is een langgerekte groenstrook aan de zuidkant van de Hanzestad aan de IJssel. Bij elkaar zo’n 72 ha groot. En hoewel die groenstrook als een sandwich tussen twee woonwijken ligt, is het zelfs in die wijken nauwelijks bekend. Men kruist het park op weg naar huis en men laat er de hond uit, maar dat is het dan wel zo’n beetje. De groenstrook zelf is nogal een rommeltje. Kale grasvelden versus kleinschalige en besloten plekjes. Drie wegen die de strook doorsnijden. Fiets- en wandelpaden die niet op elkaar aansluiten. Sportvelden en volkstuinen naast vogelrijke bosjes en fraaie rietoevers. Wij willen daarom in het park meer cohesie brengen, meer kansen bieden aan plant en dier en het aantrekkelijker maken voor de bewoners. Daar zijn wij nu een paar jaar mee bezig en de eerste resultaten worden zichtbaar.

Hoe is dit burgerinitiatief ontstaan? De gemeente wilde al langer een facelift voor dit park, maar in de praktijk gebeurde er niets. Pas toen een lokale partij er rond het thema ‘ecologisch stadspark’ een excursie organiseerde, besloot een aantal deelnemers de handschoen op te nemen. De initiatiefgroep was geboren. Wij organiseerden, net als op Texel, eerst twee drukbezochte publieksbijeenkomsten waar we de aanwezigen vroegen om ideeën te spuien. Met die oogst hebben we een landschapsarchitecte een visionaire prent laten maken. Onze visie was opgebouwd uit 10 bouwstenen, van natuurvriendelijke oevers en natuurlijke speelplekken tot het aanvullen van ontbrekende schakels in de fietspadenstructuur en een nieuwe invulling van het gemeentelijk milieucentrum dat ook in het park ligt. Hiermee verwierven wij ons steun van de gemeente en de gemeenteraad en met de financiële steun die dat opleverde zijn wij aan de slag gegaan.

Terugkijkend hebben we veel bereikt. De verbindende fietspaden zijn gerealiseerd. Op diverse plekken hebben we nieuwe beplanting aangebracht. We hebben onze inbreng geleverd bij de nieuwe functie van het milieucentrum en bij de groene inrichting van een nieuwe aanpalende woonwijk. Op dit moment werken we, samen met de bewoners van drie aangrenzende flats, aan een natuurvriendelijke oever, waarbij ook de flats van het riool worden afgekoppeld.

Hoewel we nu een stichting zijn geworden, functioneren we nog steeds vooral als initiatiefgroep. Bij alles wat we doen we proberen anderen te betrekken. We zijn immers zelf maar een klein clubje. Voor het planten van bomen en struiken liften we mee met de publiciteit van de jaarlijkse Nationale Natuurwerkdag en NLDoet-dag. Daarbij werken we samen met het IVN. De natuurvriendelijke oever ‘doen’ we samen met de bewoners, de gemeente, het Waterschap en de woningbouwvereniging die de flats beheert. De inrichting van het middengebied is ontworpen samen met de direct omwonenden. Zo betrekken we consequent anderen bij het realiseren van onze visie.

Het mooie is dat dit aanstekelijk werkt. Wij hebben de Bijenvereniging zo ver gekregen dat zij de omgeving van hun bijenstal grondig hebben aangepakt. Met geld dat wij voor hen hadden geregeld is een wandelpad langs hun stal gerestaureerd en worden binnenkort informatiepanelen geplaatst. Ook de Volkstuinvereniging is wakker geworden en denkt na over de inrichting van haar terrein. De biologische pluktuin, al jaren in de versukkeling, kreeg ook een facelift.

Wat zijn nu de succesfactoren geweest?

  • Allereerst zijn dat onze eigen contacten en goede ingangen bij de gemeente, het waterschap en tal van organisaties in de Zutphense gemeenschap. Het lukte ons om de verbindingen te leggen waardoor zaken mogelijk werden die voorheen nooit konden.
  • De grafische visualisatie van onze ideeën maakte veel enthousiasme los. Niet op de laatste plaats bij de gemeenteraad en het college van B&W.
  • De positieve insteek van de gemeente, waarmee we regelmatig overleggen. De desbetreffende wethouder wist in crisistijd een ton voor het park te reserveren en wij mogen daarvoor voorstellen doen. Terecht, want naast burgerparticipatie hoort overheidsparticipatie, en die wisselwerking loopt in Zutphen goed.
  • Onze samenwerking met de KNHM , de ideële partner van ARCADIS en expert in burgerparticipatieprocessen. De KNHM heeft ons in de beginfase uitstekend op weg geholpen en bijvoorbeeld ook de landschapsarchitecte betaald.
  • Plezier. De bijeenkomsten van de initiatiefgroep zijn altijd een feest om bij te wonen. Dat straalt van ons af en maakt anderen enthousiast.

Het is mooi om zo mijn professionele ervaring in te zetten in mijn eigen woonomgeving. Maar deelnemen aan een burgerinitiatief is ook geweldig leerzaam. Zo bezien strekt burgerparticipatie tot wederzijds voordeel.

Dit bericht is geplaatst in Uncategorized, Lang leve ons park met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.